Excursie

 

Excursie naar De Groene Schuur (verslag door Jan van den Berg).

Op 11 januari 2019 zijn tien leden van de volkstuinvereniging op excursie geweest naar De Groene Schuur in Groessen.
Dat is het bedrijf van Ferdinand en Anja Eeuwes. In de loop der jaren zijn ze omgeschakeld van de traditionele teelt naar het kweken van tropische groenten, Oud-Hollandse groenten, pepers en pompoenen. Tegenwoordig is De Groene Schuur een belevingsbedrijf met een kwekerij, een winkel, kook- en creatieve workshops, excursies, educatie, gelegenheid voor het geven van feesten, enzovoort.

Anja was er niet, maar Ferdinand heeft ons gastvrij ontvangen en hij heeft op een levendige manier heel veel interessants verteld, waarbij hij ons van allerlei producten, plantjes, blaadjes liet proeven waar hij over sprak.

Na een kop koffie met kruidenkoek begon Ferdinand te vertellen, waarbij hij ons steeds vragen stelde, zodat we goed gestimuleerd werden om zelf na te gaan hoe het allemaal werkt met allerlei aspecten van onze voeding. We konden daarbij van alles voelen, ruiken en proeven.

Ferdinand vertelde uitgebreid over zijn visie op voedsel.
Hij behandelde eerst de vijf smaken.

Zout
Twee gram zout per dag hebben we nodig, maar de gemiddelde Nederlander krijgt negen gram zout per dag binnen. Zout wordt overal aan toegevoegd. Door zout worden onze poriën opengezet. Te veel zout leidt er toe dat je vocht vasthoudt wat kan leiden tot een verhoogde bloeddruk. Daarnaast verhoogt een te hoge consumptie van zout het risico op hart- en vaatziekten.

Zoet
Alles hecht aan zoet, dus ook bacteriën en schimmels. Daarom is zoet de grootste bron van ziektes.

Zuur
Zuur breekt vet af. Ook legt zuur de darmen dicht, waardoor je vervolgens minder zin hebt om te eten. Eet dus niet ’s morgens yoghurt maar na de avondmaaltijd. ’s Morgens moet je immers goed eten, dus moeten de darmen dan open zijn. Eet ’s morgens vezels, die krijg je van fruit, vooral van gedroogd fruit. Een gedroogde vijg heeft evenveel vezels als twee sneeën brood. Denk ook aan dadels, gedroogde appeltjes, enzovoort. Kwark is wel goed bij het ontbijt.

Bitter
Bitter is de gezondste smaak. Het reinigt het lichaam, werkt ontstekingsremmend, en laat ons voelen: “ik heb genoeg”. Het verhoogt het denkvermogen, we worden er alerter van.
Onder andere bladgroenten, witlof, rabarber, koriander en geelwortel hebben een bittere smaak.
De werkzame stof in paracetamol zit ook in het sap van de wilg en in alsem.

Alsem:

Een blaadje alsem per dag werkt pijnstillend, ontstekingsremmend, is heel goed tegen artrose en migraine.
Kardoen is een distelachtige plant, het is heel bitter. Er groeit geen schimmel op. Daarom werd het vroeger als conserveringsmiddel gebruikt: vlees werd er in gestoofd, dan kon je het vlees wel vijf weken bewaren.

Umami
Umami is een smaak tussen zout en bitter in. Het is een ingedikte bouillonsmaak. Het werkt eetlustopwekkend. Trassie heeft een heel sterke umamismaak. Ook sardientjes, sojasaus en veel kruiden.

Dat was het onderdeel “smaken”. Nu andere onderwerpen.

Koolproducten hebben drie keer zoveel vitamine C als sinaasappels!
Er zijn heel veel soorten komkommers. Ferdinand liet er enkele zien met verschillende soorten stekels.
Als je kruiden kweekt, moet je ze kort houden. Dan maken ze wortelstokken waardoor er weer nieuwe planten komen. Laat je ze zaden maken dan gaan ze dood.

Van peulvruchten moet je niet de schil eten, maar de boontjes: daar zit de smaak in.
Katjang idoe, het boontje van taugé, bevordert de opname van ijzer.
In pronkbonen zit te veel suiker.
Waarom wordt iemand die apart is wel eens een rare snijboon genoemd? Omdat snijbonen linksom groeien, de meeste andere planten groeien rechtsom, met de zon mee.

Waarom heet een heilig boontje zo?

Omdat hij een mooie tekening in de vorm van een engel heeft.

Er zijn meer dan 700 soorten rapen: ramenas, radijs, rettich, enzovoort.
In de jaren ’20 waren pastinaak en aardpeer de meest gegeten groenten. Want die zijn zoet van zichzelf en bevriezen daardoor niet snel.

Het sterappeltje is de lekkerste appel. Ze zijn niet in de supermarkt te koop omdat ze niet in een koelcel kunnen worden bewaard: dat gaat ten koste van de smaak. In mei zijn ze verschrompeld, maar nog steeds lekker.

Kweeperen bevatten veel pectine en suiker. Pectine bindt en trekt vocht weg. Een kweepeer is daardoor heel goed te gebruiken als je jam maakt. Laat één kweepeer meepruttelen in een kilo ander fruit. Bij het maken van geleisuiker wordt dierlijk materiaal gebruikt, waardoor de jam die daarmee gemaakt wordt niet geschikt is voor vegetariërs.

Mispels moet je eten als ze verrot zijn. Ook daar zit veel pectine in. Ze smaken naar peer, maar dan zoeter.

Het verschil tussen paprika en peper is de hittegraad op de schaal van Scoville. De stof die de peper scherp maakt, zit vooral in de ribben van de vrucht, de inwendige zaadlijsten. Als je de huid van de zaadlijst doorsnijdt komt die hete smaak vrij. (Ik heb dit niet echt begrepen. Ferdinand had het niet over de huid, maar over een zakje. Ik vind dat op internet nergens terug.)

Het wit van een sinaasappel is het beste middel tegen aften in je mond (pijnlijke zweertjes, blaasjes). Ook kumquats helpen goed. Eerst smaakt een kumquat zoet, dan zuur en ten slotte bitter.

Daarna gaf Ferdinand ons een rondleiding door de kassen.
Met weer volop toelichting.

Pompoen is wereldwijd een van de meest gegeten groentes. Een kalebas verrot van binnen naar buiten, een pompoen andersom.

Een kumquat kun je goed een paar tellen in pompoensoep doen.

De originele kleur van kool was paars. Want daar komt geen konijn aan. Het werd groen toen het doorgekweekt werd om meer en sneller te groeien. Maar iets wat rustig groeit heeft meer smaak. En het wordt toch groen als je het kookt.
Maar het is beter om kool net niet te laten koken, maar lang op 96°C te laten staan, en dan blijft het paars. Daarna even kort wokken.

De vezels en vitaminen van komkommer zitten in de schil, de inhoud is bijna alleen water.

Ananasmunt heeft de smaak die aan tandpasta wordt gegeven.

Zeekruid kun je gebruiken in plaats van zout.

Er groeit in de kas ook een plantje dat helemaal naar champignons smaakt,
(Rungia clossii) Paddestoel-plant / Champignon-kruid.

Postelein heeft veel Omega3 vetten, meer dan visolie. (Ferdinand zei dat speciaal over winterpostelein. Op internet zie ik dat juist zomerpostelein méér Omega3 vetten heeft.)

Snijbiet is geen biet maar een spinazie-achtige.

Soi, (uit paksoi) betekent bladkool. Amsoi is veel lekkerder. Het kan groeien bij -9°C als het overdag maar 0°C wordt.

De tamarinde is een tropische vrucht die naar tomaten smaakt.

Tot slot kregen we stokbroodjes met allerlei huisgemaakte chutney en pesto, waarbij we konden kiezen uit sapjes, wijn en bier uit de streek.

Het was een heel fijne, verrassende en leerzame middag.